Door Eva Vos
Jongeren die tijdens hun studie een webshop beginnen, als freelance marketeer werken of via sociale media hun eerste klanten vinden: het beeld van de jonge ondernemer is inmiddels heel normaal geworden. Toch laten nieuwe cijfers iets opvallends zien. Het aantal jonge zzp’ers is in één jaar tijd sterk gedaald.
In 2025 hadden 86.000 jongeren tussen de 15 en 27 jaar een hoofdbaan als zelfstandige zonder personeel. Dat waren er 19.000 minder dan een jaar eerder: een daling van maar liefst 18 procent. Onder zzp’ers ouder dan 27 jaar bedroeg de afname slechts 4 procent.
Zijn jonge ondernemers hun enthousiasme verloren? Of verandert vooral de manier waarop jongeren beginnen met ondernemen?
De daling van het aantal jonge zzp’ers is in bijna alle beroepsgroepen zichtbaar. Alleen binnen commerciële beroepen en transport en logistiek nam het aantal toe.
De grootste afname vond plaats in zorg en welzijn. In deze sector waren in 2025 ongeveer 5.000 minder jonge zzp’ers actief dan een jaar eerder. Ook in technische, creatieve, dienstverlenende en ICT-beroepen daalde het aantal jonge zelfstandigen. Bij creatieve en dienstverlenende beroepen ging het volgens het CBS vooral om jongeren die naast hun werkzaamheden nog onderwijs volgden.
Opvallend genoeg nam het totale aantal werkende jongeren in 2025 wel toe. Er kwamen meer jongeren met zowel een vast als een flexibel dienstverband bij. De afname lijkt dus niet te betekenen dat jongeren minder willen werken. Ze kiezen alleen vaker voor een baan in loondienst dan voor zzp als hoofdbaan.
Een belangrijke ontwikkeling is de aangescherpte controle op schijnzelfstandigheid. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst hier weer volledig op.
Bij schijnzelfstandigheid wordt iemand als zzp’er ingehuurd, terwijl de samenwerking in de praktijk meer op een arbeidsovereenkomst lijkt. Bijvoorbeeld wanneer iemand weinig vrijheid heeft om het werk zelf in te delen, langere tijd voor één opdrachtgever werkt of hetzelfde werk uitvoert als werknemers in loondienst.
Blijkt dat er eigenlijk sprake is van een arbeidsovereenkomst, dan kan de opdrachtgever alsnog loonheffingen moeten betalen. Ook kunnen er gevolgen zijn voor het arbeids- en pensioenrecht. De volledige handhaving blijft volgens het kabinet voorlopig van kracht.
Het CBS legt geen rechtstreeks oorzakelijk verband vast, maar plaatst de afname van jonge zzp’ers wel in de context van deze strengere handhaving. Vooral in sectoren als zorg, bouw, techniek en platformwerk speelt de discussie over schijnzelfstandigheid een grote rol.
Niet alleen jongeren veranderden van arbeidsvorm. In het eerste kwartaal van 2025 stapten in totaal 59.000 zzp’ers over naar een hoofdbaan als werknemer. Een jaar eerder waren dat er in hetzelfde kwartaal 32.000.
Van de 59.000 overstappers kwamen er 47.000 in een flexibele arbeidsrelatie terecht en 12.000 in een vaste baan. Ook later in 2025 maakten relatief veel zelfstandigen de overstap naar loondienst. Tegelijkertijd begonnen minder werknemers en schoolverlaters als zzp’er.
Daar komt bij dat het fiscale voordeel voor zelfstandigen de afgelopen jaren kleiner is geworden. De zelfstandigenaftrek daalde van €2.470 in 2025 naar €1.200 in 2026. Om hiervoor in aanmerking te komen, moet een ondernemer bovendien minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan de onderneming besteden.
Voor jongeren die ondernemen combineren met een studie, stage of baan kan het daardoor lastiger zijn om aan het urencriterium te voldoen.
Niet per se. De cijfers van het CBS gaan over jongeren voor wie zzp de hoofdbaan is. Jongeren die enkele opdrachten uitvoeren naast hun studie of baan, maar de meeste uren ergens anders werken, vallen niet altijd binnen deze groep.
De belangstelling voor ondernemerschap onder Nederlandse jongeren lijkt internationaal gezien nog altijd groot. Tussen 2019 en 2023 was meer dan één op de tien Nederlanders van 18 tot 30 jaar bezig met het starten van een onderneming of het runnen van een jong bedrijf. Dat aandeel lag ruim twee keer zo hoog als het gemiddelde onder jongeren in de Europese Unie.
Ondernemen lijkt dus niet te verdwijnen. De manier waarop jonge ondernemers beginnen, wordt mogelijk wel bewuster en voorzichtiger.
Wie vroeger wilde ondernemen, dacht misschien direct aan het opzeggen van een baan en volledig voor zichzelf beginnen. Tegenwoordig zijn er veel meer tussenvormen.
Je kunt bijvoorbeeld:
Zo kun je onderzoeken of er daadwerkelijk vraag is naar je idee, zonder dat je inkomen direct volledig afhankelijk wordt van je bedrijf.
Wel is het belangrijk dat je ook echt als zelfstandige werkt. Eén opdrachtgever hebben is niet automatisch verboden, maar de volledige samenwerking bepaalt of er sprake is van zelfstandig ondernemerschap. Denk bijvoorbeeld aan de vrijheid om je werkzaamheden zelf in te richten, ondernemersrisico te lopen en eigen tarieven en voorwaarden te bepalen.
Nederlandse jongeren lijken behoorlijk veel vertrouwen te hebben in hun ondernemersvaardigheden. In OECD-onderzoek gaf 44% van de jongeren aan over de vaardigheden te beschikken om een bedrijf te starten, tegenover gemiddeld 38% in de EU. Tegelijkertijd zag 37% van de jongeren faalangst als een belemmering om daadwerkelijk te beginnen.
Voor jonge ondernemers is het daarom extra belangrijk om niet alleen naar de voordelen te kijken. Stel jezelf voor je begint een aantal praktische vragen:
Dat er minder jonge zzp’ers zijn, betekent niet dat jongeren minder ondernemend zijn. De cijfers laten vooral zien dat de arbeidsmarkt en de regels rondom zelfstandig werken veranderen.
Juist daardoor wordt een goede voorbereiding belangrijker. Een ondernemer hoeft niet vanaf de eerste dag alles te weten. Door klein te beginnen, je idee te testen en advies te vragen aan mensen met ervaring, kun je ontdekken welke vorm van ondernemen bij jou past.
Een goed netwerk kan daarbij het verschil maken. Andere ondernemers kunnen met je meedenken over je eerste klanten, je verdienmodel, je tarieven of de keuzes die je moet maken. Want starten als ondernemer doe je misschien zelfstandig, maar dat betekent niet dat je alles alleen hoeft uit te zoeken.
Plan een proefdag bij ons!
Ook eens ervaren hoe het is bij StartUp Nijmegen? Kom langs voor kennismaking om de sfeer en een bak koffie te proeven. Bevalt het goed, dan mag je het nog beter ervaren tijdens een gratis proefzitdag.
Stationsplein 26
6512 AB
Nijmegen
Neem contact op:
[email protected]
06 - 109 4444 0
Gerealiseerd door: Digishock